JaP Bani (‘ਸਿਮਰਨੁ’) is popularly called as Jap ji Sahib. It is a fundamental Bani of Guru Nanak Sahib enshrined in Sri Guru Granth Sahib. These posts elaborate the Pauris of JaP Bani.
‘ਜਪੁ’ ਬਾਣੀ ਦੀ ੧੫ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ-ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਿਆਂ (‘ਮੰਨੈ’) ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸੋਝੀ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੁਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਧਾਰ ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪ ਤਰ ਕੇ ਹੋਰ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ-ਹੋਰ ਮਤਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਭਟਕਦਾ। ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਨਿਰੰਜਨ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਮਨ ਕਰਕੇ ਮੰਨਣ ਨਾਲ ‘ਨਾਮੁ’ ਦਾ ਅਸਲ ਅਨੁਭਵ ਜਾਗਦਾ ਹੈ।
‘ਜਪੁ’ ਬਾਣੀ ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਪਉੜੀ, ਗੁਰੂ-ਗਿਆਨ ਨੂੰ ‘ਸੁਣਿਐ’, ਭਾਵ ‘ਸਮਝਣ’ ਉਪਰੰਤ, ਉਸ ਨੂੰ ‘ਧਾਰਨ ਕਰਨ’ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਗੁਰੂ-ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋ ਪੜਾਅ ਹਨ — ‘ਮੰਨੈ’ ਅਤੇ ‘ਮੰਨੇ’। ‘ਮੰਨੈ’ ਉਹ ਪੜਾਅ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਮਝੇ ਹੋਏ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ‘ਮੰਨੇ’ ਉਹ ਪੜਾਅ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ-ਗਿਆਨ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
‘ਜਪੁ’ ਬਾਣੀ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪਉੜੀ, ‘ਹੁਕਮੁ’ ਦੇ, ਕਰਤਾ ਦੀ ‘ਮੌਜੂਦਗੀ’, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨਾਲ, ‘ਹੁਕਮੁ’ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ‘ਜਪਣ’, ਭਾਵ, ‘ਸਮਝਣ’ ਬਾਰੇ ਹੈ।
‘ਜਪਣ’ ਦਾ ਭਾਵ ‘ਸਮਝਣਾ’ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
‘ਗਇਆ ਜਾਪੈ ਜਾਇ’ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਗਇਆ’, ਭਾਵ, (ਓਥੇ) ‘ਜਾਣ ਨਾਲ’, ‘ਜਾਪੈ ਜਾਇ’, ਭਾਵ, ‘ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ’ ਹੈ! ਇਉਂ, ‘ਜਪੁ’ ਦਾ ਭਾਵ, ‘ਜਾਣਨਾ’ ਹੈ!
‘ਜਪੁ’ ਦਾ ਭਾਵ, ‘ਜਾਣੋ’ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼, ‘ਐਸਾ ਗਿਆਨੁ ਜਪਹੁ ਮਨ ਮੇਰੇ॥’ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੋ ਪਾਂਦੀ ਹੈ!
ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਜਪੁ’ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਜਾਣਨੇ ਅਤਿ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
